De meeste mensen die worden opgenomen op de gesloten afdeling waar ik werk, lijden aan een psychose. Psychosen zijn vaak een uiting van schizofrenie, een ernstige hersenziekte. Bij een psychose is er sprake is van gedachten en waarnemingen, die niet overeenkomen met de 'objectieve' realiteit.

Achterdochtige gedachten en het horen van stemmen zijn daar voorbeelden van. Omdat veel psychotische mensen overtuigd zijn dat hen niets mankeert, worden ze soms gedwongen opgenomen. Een rechter oordeelt dan dat het ziektebeeld gevaar veroorzaakt, dat slechts door een opname afgewend kan worden. De meest gehanteerde manier om een psychose te behandelen is nog altijd het inzetten van medicijnen, antipsychotica of neuroleptica genoemd. Soms gebeurt dit expliciet tegen de wil van de verwarde patiënt in, er wordt dan zogenaamde dwangbehandeling toegepast.

Als de psychose verbleekt, proberen we mensen zo snel mogelijk weer te ontslaan. Vanwege de kans op herhaling is het wel belangrijk dat ze thuis hun medicatie blijven gebruiken, en daarom wordt hen vaak geadviseerd een zogenaamd depot-antipsychoticum te gebruiken. Iedere twee tot vier weken krijgt men dan een injectie, dagelijks pillen slikken hoeft dan niet meer. Zo weet de behandelaar zeker dat de medicamenteuze behandeling voortduurt, want stiekem stoppen gaat niet. Sommige mensen weigeren pertinent om antipsychotica per injectie te gebruiken, terwijl hun omgeving wel zeker wil weten dat ze het antipsychoticum blijven gebruiken. Precies voor deze categorie, in Nederland honderden mensen, is het middel penfluridol (Semap's) vaak een uitkomst: je hoeft het maar eens per week te slikken, en als je dat in het bijzijn van iemand doet, is de therapietrouw gegarandeerd. Penfluridol is oud en vertrouwd, de behandeling ermee kost gemiddeld vijf euro per maand.
En nu heeft de producent ineens laten weten het middel per 1 januari 2010 uit de handel te nemen. Daarmee dient men de zorg voor veel mensen met schizofrenie een zware slag toe. De argumenten om de productie te stoppen zijn vaag, en het vermoeden dringt zich op dat men er op gokt dat psychiaters hun penfluridol-gebruikers weten te overtuigen om toch maar een depot-antipsychoticum te gaan gebruiken. Liefst een middel dat relatief weinig bijwerkingen heeft natuurlijk. Het kost ongeveer 250 euro per maand, en is toevallig van dezelfde fabrikant!

Wat er gebeurt met de patiënten die echt geen injectie willen is onduidelijk, maar de kans op onnodige nieuwe psychosen en bijbehorende opnamen neemt zeker toe door het verdwijnen van penfluridol. En dat enkel omdat een farmaceutische firma iets besloten heeft!