Er is in de psychiatrie momenteel veel belangstelling voor ervaringsdeskundigheid. In de behandeling en begeleiding van mensen met een psychiatrische stoornis betekent het inzetten van ervaringsdeskundigen, mensen die zelf ook aan een vergelijkbare ziekte lijden of geleden hebben, een belangrijk toevoeging: het is toch anders om advies te krijgen van iemand die uit ervaring spreekt dan van een hoogopgeleide professional die vooral theoretische kennis heeft!

Enige tijd geleden stond in deze krant een interessant interview met Wilma Boevink, een vrouw die ooit nauwelijks nog aan het leven deelnam door haar psychosen, maar die nu als wetenschappelijk medewerker van het Trimbos Instituut een zogenaamd HEE-programma in de Nederlandse GGZ introduceert: Herstel, Empowerment en Ervaringsdeskundigheid. Zie ook Trimbos.nl.
Er is nog een heel andere manier om gebruik te maken van de ervaringen van patiënten en cliënten, of hoe u ze maar noemen wilt. Dat is hen inzetten bij de opleiding van professionals. Omdat zij een wezenlijk bestanddeel kunnen toevoegen aan de overwegend theoretische kennis die in de opleiding tot psychiater, psycholoog of psychiatrisch verpleegkundige wordt gedoceerd. Dit besef werd bij mij de afgelopen weken versterkt door het lezen van twee romans van ervaringsdeskundigen. In de autobiografische roman 'Tika' van Alette van Bentum werd ik dringend gewezen op het verschil tussen het behandelen van de aandoening 'manisch depressief' en het terzijde staan van iemand die aan deze ziekte lijdt. De persoon achter de kwaal blijven zien. Ik denk dat iedere professionele hulpverlener dit steeds uit het oog dreigt te verliezen, en dat er door mensen als de schrijfster van dit boek doorlopend op gehamerd moet worden dit niet te vergeten (zie ook alettevanbentum.nl).
Een andere aanrader is 'M'n vrouw kwijt' van Bob de Ruiter, waarin te lezen is waar je in hulpverleningsland allemaal tegenaan kunt lopen op het moment dat je partner een ernstige psychische stoornis krijgt (zie ook www.mijnvrouwkwijt.nl). De auteur ageert niet tegen de bestaande zorg, maar zet je wel aan het denken over het circuit waar je als professional deel van uitmaakt. En dat kan beslist geen kwaad, want ook hier geldt: je kunt in theorie nog zo veel weten over psychiatrie, er begint een heel ander verhaal op het moment dat je zelf psychische klachten krijgt, of er door een naaste in betrokken raakt. Daar kun je je ook als professional niet op voorbereiden, en het is goed om je dat regelmatig te bedenken door bijvoorbeeld dit soort boeken te lezen.