Het besef dat psychische klachten niet enkel het gevolg zijn van een verstoorde balans van bepaalde stofjes in de hersenen, wordt steeds sterker. Het voorschrijven van psychofarmaca, waarmee verstoorde neurotransmitterspiegels kunnen worden gecorrigeerd, domineerde de afgelopen decennia de praktijk van veel psychiaters.

Inmiddels raakt de beroepsgroep steeds meer doordrongen van het besef dat complexe psychische problemen ingewikkelde oorzaken hebben, en dat het voorschrijven van een pil meestal niet volstaat. De antidepressiva zijn over het hoogtepunt van hun populariteit heen, en de aandacht voor andere variabelen dan serotonine en noradrenaline neemt toe. 
Op zichzelf is het al heel lang bekend dat onze leefwijze een belangrijke rol speelt bij het ontstaan van psychiatrische ziektebeelden. Toch werd er in de dagelijkse praktijk vaak weinig aandacht aan besteed. Daar lijkt nu verandering in te komen, en 2009 is wat dat betreft een veelbelovend jaar. De gunstige effecten van regelmatige lichaamsbeweging op onze geest worden door steeds meer professionals benadrukt, en ook de invloed van voeding op ons psychisch functioneren wordt steeds serieuzer genomen. Zo bezochten vorige maand meer dan honderd psychiaters een congres over integrale psychiatrie in Groningen, waar voordrachten en workshops over voeding een groot deel van de inhoud vormden. Er waren trouwens ongeveer duizend deelnemers! 
Heel veel van wat er werd verteld, was voor mij volstrekt nieuw. Zo leerde ik dat veel 'vage' klachten van Turkse en Marokkaanse vrouwen, zoals moeheid en lusteloosheid, die door psychiaters meestal worden geduid als 'psychosomatisch', zijn toe te schrijven aan een tekort aan Vitamine D. De laatste keer dat ik aan die verklaring heb gedacht, kan ik me eerlijk gezegd niet herinneren. 
En zo was er ook een Amerikaanse psychiater, Scott Shannon, die vertelde over zijn behandeling van depressie en manie met enkel voedingssupplementen. Voor veel van wat hij deed bestond een wetenschappelijke onderbouwing. Dat gezond eten van groot belang is, weet ondertussen bijna iedere Nederlander. Maar wat de mogelijke schade is die ontstaat als je langdurig verzuimt gevarieerd en verantwoord te eten, is nog maar bij weinig werkers in de geestelijke gezondheidszorg bekend. Als u nu belooft dit jaar gezond te eten, zullen wij ons best doen iets van onze kennisachterstand op dit terrein in te lopen.